Juliusz Slowacki "Kordian"

Otom ja sam, jak drzewo zwarzone od kisci,
Sto we mnie zadz, sto uczuc, sto uwiedlych lisci

Teraz czas swiat mlodzienca zapalem przemierzyc
I rozwiazac pytanie: Zyc? alboli nie zyc?

Trzeba sie dzis zwyciezyc, aby jutra dozyc

Prózno mysl geniuszu swiat caly pozlaca,
Na kazdym szczeblu zycia rzeczywistosc czeka

Lecz bogactwo w milosci znikoma jest mara

Jam jest posag czlowieka - na posagu swiata

O, gdyby tak sie wedrzec na umyslów góre,
Gdyby stanac na ludzkich mysli piramidzie
I przebic czolem przesadów chmure,
I byc nawyzsza mysla wcielona...

Nie móc? - to pieklo!

Choc królem, to jesc musi jak i kazde zwierze

Zyje! - Czy temu slowu zajrzeliscie w dusze?

O, gdybym wiedzial, ze tak bez powrotu
Ziemie zegnalem; przed chwila odlotu
Patrzalbym na swiat innymi oczyma,
Dluzej! ciekawiej, a moze ze lzami...
Bo tam pomiedzy ogrodu kwiatami
Jest pewnie piekny kwiat... a ja go nie znam!...
Moze dzwiek jaki nowy struna daje...
A jam nie slyszal...

 

Kartezjusz
"Rozprawa o metodzie wlasciwego kierowania rozumem
i poszukiwania prawdy w naukach"

zdolnosc dobrego sadzenia i rozrózniania prawdy od falszu,
co nazywamy wlasnie rozsadkiem lub rozumem,
jest z natury równa u wszystkich ludzi

Nie dosc bowiem miec umysl bystry,
ale glówna rzecz jest wlasciwie go stosowac

ci, którzy ida jedynie bardzo wolno,
jesli trzymaja sie wciaz prostej drogi,
moga posunac sie o wiele dalej niz ci,
którzy biegna, lecz oddalaja sie od niej

co sie tyczy bowiem rozumu (...) jest to jedyna rzecz,
która nas czyni ludzmi i rózni od zwierzat

wiem, jak bardzo jestesmy podlegli omylkom w tym, co nas tyczy

(...) nie przyjmowac nigdy zadnej rzeczy za prawdziwa,
zanim jej nie poznam z cala oczywistoscia jako takiej

raczej baczyc na to, co czynia, niz na to, co mówia

(...) byc mozliwie nieugietym i zdecydowanym w dzialaniu
i trzymac sie mnieman
nawet najbardziej watpliwych, skoro juz sie raz na nie zdalem

gdy nie jest w naszej mocy rozpoznac mniemania najprawdziwsze,
winnismy isc za najbardziej prawdopodobnymi

tak z przyczyny, iz zmysly nasze zawodza nas niekiedy,
przyjalem, ze zadna rzecz nie jest taka, jak one nam przedstawiaja

wszelkie rzeczy, które pojmujemy bardzo jasno i bardzo wyraznie, sa prawdziwe

dusza nasza jest natury zupelnie niezaleznej od ciala,
a tym samym nie podlega wraz z nim smierci

 

powrót